“Cumhuriyet ne demek?” diye sorarsanız arkadaşlar: Cumhuriyet: Hasta Adam Osmanlı’nın İyileşmesini el pençe divan bekleyen kulların Gayrık yeter! diye haykıran gür sesleridir, Diye söze başlarım ben… Cumhuriyet: Saraylardan kurtulmuş ulusal egemenliktir; halktır! Devletin yasalarını softalardan kurtaran Laik düşüncedir, laik yaratıdır, diye eklerim ben de! Cumhuriyet: Padişahın aklına esen kurallar değil Çağdaş bilimin ve aklın yasalarıdır. Eşitliktir, adalettir, insanına güvendir, haktır, derim ben de!.. Hakkımı da ararım!… Cumhuriyet; özgür düşünce ve irademizle Özgür yöneticiler seçebilmemizin adıdır, Cumhuriyet: Özgürlüklerimizin güvencesidir, diye anımsatırım ben de… “Cumhuriyet ne demek” diye sorarsanız Öğretmenim;
Cumhuriyet: Medreselerden kurtulmuş Çağdaşlığa yönelen akıldır. Tarikatlardan bağımsızlaşmış ahlaktır… Tekkelerin pençesinden kurtulan vicdandır, Gericilikten arındırılan dildir, diye başlarım söze… Öğretmenim Cumhuriyet, Başöğretmen Mustafa Kemal’in elindeki ak tebeşirdir; Yoksul halk çocuklarının kara yazısını silen silgidir; Başöğretmen Mustafa Kemal’in başındaki şapkadır; Öğretmenim, Cumhuriyet, bize ışık olan sizlersiniz, Başöğretmenimizin ve sizlerin takipçileri bizleriz, diye devam ederim ben de.. “Cumhuriyet ne demek?” diye sorarsan anneciğim; Cumhuriyet: Umutla bakan güzel gözlerinizi, Ay yüzünüzü bizlerle paylaşmanızdır, derim ilkin… Ben de eklerim, sadece gözlerinizin, yüzünüzün değil, Geleceğinizin önündeki perdeyi kaldıran En büyük kalkandır cumhuriyet! Anneciğim, cumhuriyet sadece bu da değildir: Cumhuriyet: Kaderleri ayrılan kadın ve erkeğin barışmasıdır. Öküzümüzden sonra gelen kadınlarımızın Geleceğin pusulasını eline almasıdır, diye söze girsem Ve o pusulayı kaybetmeyin ey kadınlar, desem ben de? De elbette, ancak bir dakika: Sadece kadının ve erkeğin yani insanın değil, Hayvanların, toprağın da kurtuluşunun adı değil midir, cumhuriyet? Karasabandan çağdaş tarıma, At arabasından Demiryollarına geçişin raylarıdır da aynı zamanda cumhuriyet, unutmayalım! "Cumhuriyet nedir?" diye sorarsan ey sevdiceğim; Cumhuriyet: Kulağına fısıldadığım ezgili sözlerimdir, Güzelliğini resmettiğim fırçamdır, Sevgimi anlattığım şiirdir, edebiyattır, Perdesinde kendimi izlediğim tiyatrodur, sinemadır, Kısacası sevdiceğim, Cumhuriyet, insan olma sanatıdır. “Cumhuriyet ne demek?” diye sorarsanız hep beraber: Cumhuriyet: İnsan olma yolunda attığımız adımlardır! Cumhuriyet: Yönetimlerin halklarıyla barışmasıdır. Cumhuriyet: Ulusal egemenliktir, ulusal iradedir. Cumhuriyet: İnsan aklını hedefleyen Devrimlerdir. Cumhuriyet: Adalettir, fazilettir, insan’dır! Cumhuriyet: Ana sütü gibi arı dilimizdir! Cumhuriyet: Elindeki bilim meşalesidir Öğretmenim. Cumhuriyet: Seçen ve seçilen özgür kadınlarımızdır. Cumhuriyet: Geleceği emanet alan sensin arkadaşım. Cumhuriyet: Devrimlerin takipçisi bizleriz; hepimiz… | 
